| تبليغات | X |
ترجمه ليلا خليلی
دانشجوی کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه تهران
"ايكس.ام.ال."(XML: Extensible markup language) زبان نشانه گذاري گسترش پذير براي توصيف داده طراحي شده است و بر آنچه ازنوع داده است تمركز دارد. "اچ.تي.ام.ال." (HTML: Hypertext Markup Language) بر اي نمايش داده طراحي شده است و بر چگونگي نمايش داده تمركز دارد.
"ايكس.ام.ال." چيست؟
"ايكس.ام.ال." مخفف Extensible markup language زبان نشانه گذاري گسترش پذير است.
تعاريف عمده "ايكس.ام.ال." و "اچ.تي.ام.ال."
"ايكس.ام.ال." جانشيني براي "اچ.تي.ام.ال." نيست. "ايكس.ام.ال." براي توصيف داده و "اچ.تي.ام.ال." نمايش داده طراحي شده است
"ايكس.ام.ال." براي انجام دادن كاري طراحي نشده است
ممكن است درك آن سخت باشد اما "ايكس.ام.ال." كاري انجام نمي دهد. "ايكس.ام.ال." براي ساخت، ذخيره و ارسال اطلاعات ايجاد شده است. مثال زير يك سند "ايكس.ام.ال." را نشان مي دهد:
Don’t forgout me this weekend
اين يادداشت يك سرصفحه (header) و يك بدنه (body) دارد ،همچنين يك گيرنده و يك فرستنده اطلاعات دارد اما هنوز اين سند كاري انجام نمي دهد . درواقع اطلاعات ساده پيچيده شده در برچسب هاي "ايكس.ام.ال." است وفرد بايد يك نرم افزاري براي ارسال، دريافت يا نمايش آن بنويسد.
برای مشاهده متن کامل بر روی ادامه مطلب کلیک کنید
سیستمی که برای کاربران سازمان داده یا اطلاعات فراهم میکند که اگر در این سیستم از کامپیوتر استفاده شود به ان سیستم اطلاعات مکانیزه می گویند.
سیر تکامل سیستمهای اطلاعات:
۱-پردازش داده( دوره ۱۹۵۰)
۲-سیستم اطلاعات مدیریت(۱۹۶۰-مسایل ساختار یافته)
۳-سیستم حمایت از تصمیم(۱۹۷۰-مسایل نیمه ساختار یافته)
۴-سیستم خبره(۱۹۸۰-مسایل ساختار نیافته)
۵-سیستم اطلاعات مدیریت عالی(۱۹۸۰-مسایل ساختار نیافته)
۶- سیستم تصمیم گروهی(۱۹۹۰)
۷-شبکه عصبی مصنوعی(۱۹۹۰)
سیستم پردازش داده(DP):
سیستمی کامپیوتری که داده های خام را گرفته و بر اساس نیاز سازمان انها را پردازش می کند که این پردازش معمولا در مورد عملیات عادی سازمان است.مانند سیستم مکانیزه حساب پس انداز.
جزایر اتوماسیون:
اگر در یک سازمان هر بخش برای خود DP جداگانه ای ایجاد نماید بدلیل عدم سازگاری و نداشتن دیدگاه نظام مند وسیستمی مسایلی از قبیل افزونگی داده ها ، وابستگی برنامه وداده ، عدم انعطاف پذیری ،امنیت پایین ، نبود اشتراک داده ها وقابلیت دسترسی داده ها بوجود میاید که اگر بخواهیم اطلاعات چند DP را با هم ترکیب و گزارش مشترکی از انها بگیریم کار دشواری است که به این حالت جزایر اتوماسیون می گویند.
برای رفع مشکل بالا می توان از پایگاه داده یکپارچه(به حداقل رساندن افزونگی داده هاومرکزیت بخشیدن به انها) استفاده کرد.
سیستم اطلاعات مدیریت : (MIS)
سیستمی منسجم برای تهیه اطلاعات به منظور حمایت از برنامه ریزی ، کنترل وعملکرد سازمان است که از طربق ارائه گزارشهای خاص مدیریتی وظایف مدیریت میانی را پوشش میدهد.
تصمیم گیری مدیریتی وسیستمهای اطلاعاتی:
مدیر نخستین وبزرگترین تصمیم گیرنده در سازمان است که در تمام فعالیتهای وی فرایند تصمیم گیری وجود دارد با توجه به تغییرات سریع وپیچیدگی محیطی که مدیران دران به فعالیت مشغولند استفاده از سیستم های اطلاعاتی مناسب برای مدیران امری حیاتی است.این تغییرات میتوانند بر تصمیم گیری یک مدیر به اشکال گوناگون تاثیر بگذارند:
۱-توسعه فناوری وسیستم های ارتباطی باعث بوجود امدن تعداد راهکارهای بیشتر می شود.
۲-پیچیدگی وحجم عملیات اتوماسیون و… باعث بوجود امدن خطا در جندین بخش سازمان شده که هزینه زیادی ناشی از خطای بوجود امده به سازمان تحمیل می شود.
۳-امکان دارد دسترسی به اطلاعات مورد نیاز برای تصمیم گیری مشکل باشد در حالیکه باید به سرعت تصمیم ها گرفته شوند.
۴-افزایش بازارهای جهانی ، مصرف کنندگی ، مداخله دولت وکاهش ثبات سیاسی، عدم قطعیت در مورد اینده را به دنبال دارند.
مدیران وحمایتهای کامپیوتری:
امروزه فناوریهای کامپیوتری به شکل گسترده ای در فعالیتهای مدیران نفوذ کرده و میتوانند بازه ای از پردازشهای مراوده ای تا بررسی وتجزیه وتحلیل وحل مسایل را پوشش دهند وبطور کلی در مهمترین وظیفه یک مدیر یعنی تصمیم گیری بکمک وی بیایند.
دلایل نیاز به سیستم های مکانیزه حمایت از تصمیم :
۱- محدودیتهای فکری بشر در پردازش وذخیره سازی: چون توانایی ذهن بشر در پردازش ذخیره ودسترسی به اطلاعات محدود است با استفاده ازاین سیستمها می توانیم این محدودیت را برطرف کنیم.
۲- محدودیتهای دانش: اگر برای حل یک مساله نیاز به اطلاعات ودانشهای متنوعی باشد توانائی یک فرد در حل ان مسئله محدود میباشدواگر بخواهیم از چندین متخصص در هر زمینه استفاده کنیم هماهنگی وارتباط بین این افراد مشکل خواهد بود.سیستمهای کامپیوتری این مشکلات را حل کرده ومی توانند به سرعت به حجم زیادی اطلاعات دسترسی پیدا کرده وانها راپردازش کنند همچنین میتوانند هماهنگی وارتباط بین ان افراد را اسان کنند.
۳- کاهش هزینه: حمایت کامپیوتری باعث کاهش تعداد افراد گروه می شود وامکان برقراری ارتباط از مناطق مختلف را برای اعضای گروه فراهم می سازد و همچنین باعث افزایش بهره وری بخش ستادی میشود که همه این موارد منجر به کاهش هزینه خواهد شد.
۴- حمایت فنی: کامپیوترها می توانند به سرعت وبه شکل مقرون به صرفه ای داده های لازم را جستجو وذخیره کنند یا انتقال دهند.
۵- حمایت از کیفیت: سیستمهای کامپیوتری با اجرای سریع شبیه سازیهای پیچیده به مدیران کمک میکنند تا امکانها و راهکارهای گوناگون را بررسی وتاثیرات مختلف را به سرعت ومقرون به صرفه ارزیابی کنند واز این طریق کیفیت تصمیمها را بالا ببرند.
۶- حاشیه رقابت_مهندسی مجدد فرایندها واختیارات: فناوریهای کامپیوتری در زمینه فشارهای رقابتی وتغییر در وضعیت عملیات سازمان ، مهندسی مجدد فرایندها وساختارها ، اختیارات کارکنان ونواوریها به مدیران اختیارهایی اعطا وانها را در اخذ تصمیم درست وسریع یاری می کنند.
فناوریهای اصلی حمایت از تصمیم:
۱-سیستم حمایت از تصمیم (DSS) ۲-سیستم حمایت از تصمیم گروهی (GDSS) ۳-سیستمهای اطلاعات مدیریت عالی (EIS) ۴-سیستمهای خبره (ES) ۵-شبکه های عصبی مصنوعی (ANN) ۶-سیستمهای حمایت ترکیبی
تعیین چهارچوبی برای حمایت از تصمیم:
فرایندهای تصمیم گیری شامل سه نوع تصمیمات ساختار یافته(قابل برنامه ریزی)، نیمه ساختار یافته ،ساختار نیافته(غیر قابل برنامه ریزی)است.فعالیتهای مدیریت نیز شامل سه قسمت برنامه استراتزیک، کنترل مدیریت، کنترل عملیاتی می باشد.از ترکیب این تصمیمات وفعالیتها حالتهای مختلفی بوجود می اید که برای هر حالت یک یا چند سیستم اطلاعاتی جوابگو می باشد.برای مثال زمانیکه تصمیم از نوع ساخت یافته باشد سیستمهای MIS، OR، TPS، DP جوابگو است یا اگر نیمه ساخت یافته باشد DSS مناسب میباشد.
مفهوم سیستمهای حمایت ازتصمیم(DSS):
این سیستمها،منابع انسانی (اگاهیهای فردی) را با قابلیتهای کامپیوتری ترکیب میکنند تا باعث ارتقاء کیفیت تصمیم گیریها مخصوصا در مورد مسائل نیمه ساخت یافته شوند.
مزایای DSS: ۱- کیفیت بالاتر تصمیم گیری ۲- بهبود ارتباطات ۳-کاهش هزینه ۴- افزایش بهره روی ۵- صرفه جوئی در زمان ۶- بهبود رضایت مشتری وکارمند .
سیستم حمایت از تصمیم گروهی(GDSS):
حجم زیادی از تصمیمات اصلی سازمان توسط گروهها گرفته میشود ازانجاییکه گرداوری یک گروه در یک مکان و زمان معین مشکل وهزینه بر است و بر گزاری این جلسات گروهی نیز زمان زیادی را میطلبد ونتایج تصمیم گیریها در حد متوسط است برای رفع این مشکلات از فناوری اطلاعات(IT) استفاده می شودکه عنوانهای مختلفی مانند سیستمهای حمایت از تصمیم گروهی را دارا می باشد.
سیسنم اطلاعات مدیریت عالی(EIS):
این سیستمها برای اهداف زیر بوجود امده اند:
۱- ایجاد دیدگاهی سازمانی از عملیات سازمان۲-ایجاد یک واسطه نزدیک به کاربر در انواع سبکهای تصمیم فردی ۳- تهیه کنترلهای کارا وبه موقع ۴- دسترسی سریع به اطلاعات دقیق ۵-متمایز، فشرده ودنبال کردن داده ها واطلاعات حساس ۶- تعیین مسائل
سیستمهای خبره(ES):
در این نوع از سیستم، خبرگی وتخصص از فرد متخصص به کامپیوتر منتقل می شود . این دانش در کامپیوتر ذخیره می شود وهنگام نیاز کاربر از ان استفاده می کند. ES میتواند مانند یک متخصص به خوبی استنباط کند وبه نتیجه مناسبی برسد
شبکه های عصبی مصنوعی(ANN):
در فناوریهای قبلی از اطلاعات ودانش موجود در کامپیوتر که از افراد متخصص گرفته میشود استفاده می کردیم ولی چون دسترسی به اطلاعات به سادگی امکان پذیر نیست تصمیم گیرندگان باید از تجربه های خود در شرایط گوناگون گذشته استفاده کنند .در این سیستم کامپیوتری امکان یادگیری از تجربه های گذشته وجود دارد وبه این طریق مسایل حل میشود .
سیستمهای پشتیبانی ترکیبی(HSS):
برای حل مسایل سازمان تصمیم گیرندگان می توانند از ترکیب چند فناوری اطلاعاتی استفاده کنند .بنابراین بایستی از یکپارچه سازی این سیستمها استفاده کرد که اگر درجه یکپارچگی بالا باشد ابزار تصمیم گیری سیستمی ترکیبی است که در اختیار کاربر قرار میگیرد.
كاربرد قوانين رانگاناتان در وب
عليرضا نوروزي
مترجمان: 1) فاطمه عموحسيني 2) طاهره عظيمينيا
ارائه شده توسط : محسن فلاح برای درس تکنولوژی اطلاعات دکتر حمیدی
چكيده: اين مقاله به تحليل وب جهانگستر ميپردازد و پرسش مهمي را مطرح ميكند: آيا وب در وقت كاربران صرفهجويي ميكند؟ اين پرسش در چارچوب «پنج قانون وب» تحليل شده. معناي اين قوانين چيست؟ اين قوانين، اصولي بنيادي هستند که دركي عميق و اساسي از وب جهانگستر ارائه ميكنند. در نخستين نگاه اين قوانين ساده به نظر ميرسند، اما در حقيقت، نگرشي ساده و شفاف از آن چيزي كه وب بايد باشد را بيان ميكنند. علاوهبراين، نگارنده قصد دارد کاربرد پنج قانون كتابداري رانگاناتان را براي وب بيان نمايد.
كليدواژهها: وب جهانگستر، قوانين رانگاناتان، پنج قانون علم كتابداري، [پنج قانون وب]
برای مشاهده متن کامل روی ادامه مطلب خط زیر کلیک نمایید
متقاضي، در صورتي كه شرايط زير را داشته باشد، مي تواند تقاضاي عضويت در طرح كند:
در صورتي كه متقاضي شرايط ياد شده را داشته باشد، مبدأ، فرم درخواست عضويت را در اختيار وي قرار مي دهد و متقاضي بايد پس از تكميل فرم، آن را به همراه يك قطعه عكس 4*3 پشت نويسي شده، اصل كارت شناسايي معتبر و تصوير آن يا اصل معرفينامه معتبر و اصل فيش واريز هزينه صدور مستندات(1)، به مبدأ تحويل دهد و پس از آماده شدن كارتها كه حداقل 3 هفته به طول مي انجامد، براي دريافت آنها مجددا" به مبدا مراجعه نمايد.
هر متقاضي با عضويت در اين طرح، رعايت دقيق موارد زير را تعهد مي كند:
هركارت امانت در طول مدت استفاده از آن، در مجموع امكان 14 روز ديركرد را به عنوان مهلت مجاز ديركرد فراهم مي كند. در صورتي كه عضوي، كتاب امانتي را پس از پايان مدت امانت و قبل از مهلت مجاز ديركرد كه حداكثر 14 روز است، به كتابخانه مقصد بازگرداند، كتابخانه بركارت مربوطه به وسيله دستگاه پانچ به صورت زير نشانه گذاري مي كند:
- به ازاي يك تا 7 روز ديركرد، يك نشانه،
- به ازاي 8 تا 14 روز ديركرد دو نشانه،
و مطابق مقررات خود از عضو، جريمه ديركرد دريافت مي كند وكارت امانت را به وي باز مي گرداند. براي كارت امانتي كه داراي 2 نشانه شده باشد، امكان هيچگونه ديركرد ديگري در طول مدت استفاده از آن وجود ندارد.
درصورتي كه عضوي به كتاب امانتي خسارتي واردكند، بايد ضمن بازگرداندن آن، موضوع را حداكثر تا پايان مهلت مجاز ديركرد، به آگاهي كتابخانه مقصد برساند. در اين صورت كتابخانه مقصد، خسارت وارده به كتاب امانتي و درصورت ديركرد، جريمه ديركرد را براساس مقررات خود محاسبه و از عضو دريافت مي كند و علاوه بر ايجاد نشانه درصورت ديركرد، يك نشانه نيز به دليل وارد آمدن خسارت به كتاب امانتي، بركارت امانت عضو ايجاد مي كند.
در صورتي كه عضوي كتاب امانتي را گم كند، بايد موضوع را حداكثر تا پايان مهلت مجاز ديركرد، به آگاهي كتابخانه مقصد برساند. در اين صورت كتابخانه مقصد, خسارت وارده بر اثر گم شدن كتاب امانتي و در صورت ديركرد، جريمه ديركرد را براساس مقررات خود محاسبه و از عضو دريافت مي كند و بر كارت امانت عضو 3 نشانه ايجاد مي كند.
در صورتي كه عضوي، كتاب امانتي را حداكثر تا پايان مهلت مجاز ديركرد به كتابخانه مقصد بازنگرداند، كتابخانه مقصد بر كارت وي 3 نشانه ايجاد كرده و آنها را به مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران ارسال مي دارد. صاحب چنين كارتي بايد با مراجعه به مبدئي كه كارت را از آن دريافت كرده است، با بازگرداندن كتاب امانتي يا جبران خسارت وارده، جريمه ديركرد و هزينه عمليات، كارت امانت خود را باز پس گيرد. كارت امانتي كه به هر دليل داراي 3 نشانه شده باشد، ديگر براي امانت اعتبار نخواهد داشت اما ارائه آن براي تصفيه حساب الزامي است.
افرادي كه به عضويت طرح غدير در مي آيند، در هنگام فراغت يا انصراف از تحصيل يا انتقال براي دانشجويان و در هنگام هرگونه قطع رابطه استخدامي نظير بازنشستگي و . . . براي اعضاي هيات علمي، موظف هستند از مبدئي كه كارتهاي خود را دريافت داشته اند، برگ تصفيه حساب دريافت و به مراجع مربوطه تسليم كنند. براي دريافت برگ تصفيه حساب ارائه كارتهاي دريافتي الزامي است. در صورتي كه عضوي، كارتهاي خود را در اختيار نداشته باشد، مسئوليت تاخير در تصفيه حساب وي كه ممكن است تا 3 ماه به طول انجامد بر عهده خود ايشان خواهد بود.
1) هزينه صدور مستندات 10 هزار ريال است كه بايد به حساب شماره 90221 بانك ملي ايران شعبه دانشگاه تهران (كد 87) به نام مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران (قابل پرداخت دركليه شعبه هاي بانك ملي در كشور) واريز شود. اين هزينه در هيچ صورتي قابل استرداد نخواهد بود.
يكي از راهكارهاي اشتراك منابع اطلاعات «طرح امانت بين كتابخانهها» ميباشد كه از طريق آن، متقاضيان يك كتابخانه ميتوانند به شكل غير مستقيم به منابع اطلاعات ديگر كتابخانهها دسترسي داشته باشند، بدين شكل كه يك كتابخانه مدارك مورد درخواستش را از كتابخانه ديگري درخواست ميكند.
سابقه طرح امانت بين كتابخانهها در ايران
طرح امانت بين كتابخانهها براي اولين بار در بيستم آذرماه 1348 با حضور جمعي از نمايندگان كتابخانههاي كشور در قالب آييننامهاي پيشنهاد شد و اجراي آن در همان سال توسط مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران (مركز هماهنگ كننده طرح امانت بين كتابخانهها در ايران) آغاز گرديد اما وجود مشكلات و نقايصي از جمله كند بودن روند خدمات، نبود سيستم اطلاعاتي و عملياتي لازم، مشخص نبودن هزينهها و روشهاي دريافت و پرداخت، خسارت ديدن يا گم شدن كتابها و نبود حمايتهاي مالي باعث اجراي ناموفق طرح شدند. بررسي مجدد اين آييننامه در سال 1362 و ابلاغ استفاده از بهامهر (برگ بهادار يا تمبر) در پرداخت هزينهها باعث بروز مشكلات ديگري از قبيل چگونگي خريد بهامهر و نقد كردن آن شد كه همكاري نكردن كتابخانهها و متوقف شدن خدمات اين طرح در اكثر كتابخانههاي عضو را به دنبال داشت.
اجراي ناموفق طرح امانت بين كتابخانهها در طي اين سالها، مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران را بر آن داشت تا با طراحي و اجراي مجدد سيستم خدمات امانت بين كتابخانهها، فرايند اجراي آن را هموار سازد. بدين منظور در سال 1375 طرحي با عنوان «طراحي سيستم جديد امانت بين كتابخانهها» و با هدف فراهمآوري ضروريات اجراي كارا و اثر بخش طرح امانت بين كتابخانهها انجام شد كه دستاوردهاي دوره اول از اجراي آن عبارتند از :
1) سيستم اطلاعاتي-عملياتي لازم براي اجراي طرح،
2) فرايند لازم براي عضويت و تصفيه حساب،
3) فرايند لازم براي فروش و نقد كردن بهامهر،
4) فرايند لازم براي جبران خسارت وارد آمده به كتابها يا گم شدن آنها،
5) مشخص شدن وظايف كتابخانههاي عضو طرح و مركز هماهنگ كننده،
6) آييننامه جامع و
7) فراهم شدن بستر مناسب براي استفاده از فنآوريهاي رايانهاي در اجراي آينده طرح.
طرح امين
طرح جديد امانت بين كتابخانهها با عنوان «طرح امين» از نيمه دوم سال 1379 اجرا خواهد شد. اجراي طرح سالانه بوده و از ابتداي هر سال تحصيلي آغاز ميشود. عضويت در اين طرح سالانه بوده و پيش از آغاز هر دوره تمديد ميشود. با عضويت در اين طرح، كتابخانهها ميتوانند منابع موجود در ديگر كتابخانهها را امانت بگيرند يا از آنها تصوير تهيه نمايند. كتابخانهها در ازاي خدماتي كه از ديگر كتابخانهها دريافت ميدارند هزينه پرداخت ميكنند. بدين شكل علاوه بر اين كه كتابخانه درخواستكننده به نياز خود دست يافته است بخشي از انگيزههاي لازم براي همكاري كتابخانه ارايهكننده خدمات نيز فراهم ميشود. پرداخت هزينههاي خدمات از طريق بهامهر انجام ميشود. به منظور بالا بردن اطمينان از جايگزيني مدارك گم شده و خسارت ديده، كتابخانهها وجهالضماني به صورت سپرده نزد مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران قرار ميدهند تا بدين شكل كتابخانههاي امانت گيرنده مدارك، گم شدن يا خسارت ديدن مدارك از سوي خود را تضمين نمايند. از آنجايي كه اجراي طرح به همكاري كتابخانهها نياز دارد براي جلوگيري از درگير شدن تمام كتابخانهها در فرايندهاي مالي و اداري طرح، كتابخانهها به يكي از دو نوع رابط و وابسته عضو طرح ميشوند.
چگونگي استفاده از خدمات طرح امين
متقاضيان استفاده از خدمات طرح امين ميبايست به كتابخانهاي كه در آن عضو هستند مراجعه نموده و در صورت عضو بودن آن كتابخانه در طرح امين از طريق شخص رابط از خدمات اين طرح استفاده كنند.
برای اطلاعات بیشتر روی آدرس زیر کلیک کنید
http://www.irandoc.ac.ir/sharing/Amin/Direction/regulat.htm